Wijsheid komt met de jaren: ga eens snorkelen!
Presentatie van onderwaterfotograaf Peter de Maagt over snorkelen met orka's, Jan-van-genten en mobularoggen, met een interview in aanloop naar de beurs. Tijdens Duikvaker 2027, om 15:00 uur in Stage 1 op Duikvaker. Bestemmingen in het verhaal: Shetlandeilanden, Noorse fjorden en Baja California Sur (Mexico).
Op de aankomende editie van Duikvaker staat onderwaterfotograaf Peter de Maagt wederom op het podium (om 15:00 uur op Stage 1) met een even verrassende als verfrissende boodschap. Waar hij vroeger als ‘hardcore’ duiker de diepte opzocht met kilo’s aan apparatuur, zoekt hij tegenwoordig steeds vaker de ultieme vrijheid aan het wateroppervlak. Gewapend met slechts een duikbril, snorkel en vinnen legt hij de meest spectaculaire en charismatische zeedieren vast. Van jagende orka’s in de ijskoude Noorse fjorden tot de synchrone onderwaterdans van duizenden mobularoggen in Mexico. Wij spraken hem in aanloop naar de beurs over zijn passie, zijn transitie naar het snorkelen en waarom een snorkelavontuur je blik op de natuur voorgoed verandert. Een paar jaar geleden heeft Peter al een soortgelijke presentatie gegeven waar veel respons op gekomen is. Dus op veler verzoek komt er nu deel twee met nieuwe bestemmingen erbij.

Peter, je bent een gevestigde naam in de onderwaterfotografie en hebt gedoken op de meest extreme plekken, van Groenland tot Antarctica. Nu kom je op Duikvaker vertellen over... snorkelen. Is de zware duikuitrusting definitief verleden tijd?
“Zeker niet definitief, maar wijsheid komt met de jaren! Vroeger ging ik puur voor hardcore duikvakanties. Ik zat constant diep onder water, maar daardoor zag ik eigenlijk niets van het land. De ommekeer kwam tijdens een fantastische reis in Sri Lanka. Een gids zei toen heel nuchter tegen mij: ‘Je hoeft helemaal niet te duiken om dit allemaal mee te maken. Sterker nog, je mist al het moois op het land als je nu direct weer naar huis gaat.’ Dat is me altijd bijgebleven. Als je snorkelt en dat combineert met tijd op het land, wordt een reis veel minder ‘egoïstisch’. Je beleeft de bestemming als één geheel. En het mooiste is: je hoeft absoluut geen zware flessen op je rug te zeulen om oog in oog te staan met de meest indrukwekkende en spannende dieren op aarde.”
In je artikelen spat de dynamiek er vanaf. Laten we beginnen bij de Shetlandeilanden, waar je snorkelde met Jan-van-genten. Je omschrijft dat onder water als een ‘absoluut gekkenhuis’. Wat gebeurt daar precies?
“Het is pure chaos onder water, een luxeprobleem voor een fotograaf! We lagen met een klein bootje vlak bij de gigantische, steile kliffen van het eiland Noss. Jan-van-genten zijn de grootste zeevogels van de archipel, met een spanwijdte van bijna twee meter. Als zij vanaf de kliffen een vis in het vizier krijgen, vouwen ze hun vleugels strak langs hun lichaam en klappen ze met een snelheid van bijna 100 kilometer per uur als een levende torpedo het water in.

Zodra je je hoofd onder water steekt, kookt de zee. Overal stijgen belletjes op en hoor je doffe slagen: doempfff, doempfff… Dat zijn de vogels die als akoestische bommen om je heen inslaan, soms op slechts luttele centimeters van je vinnen. De eerste meters zijn ze volledig ingepakt in een zilveren deken van luchtbellen. Als die bellen loslaten, zie je ze onder water achter de vissen aan zwemmen. Dat is trouwens een komisch gezicht: boven water zijn het majestueuze, elegante vogels met hun goudgele kop en strakke zwarte eyeliner, maar onder water transformeren ze van een gestroomlijnde torpedo in een soort onhandig zwemmende kip. Probeer daar maar eens een harmonieuze foto van te maken als alles zo razendsnel om je heen beweegt.”

Wat maakt de Shetlandeilanden, naast het spektakel in het water, zo aantrekkelijk voor jou als fotograaf?
“Het landschap is mysterieus en ruig; uitgestrekte, glooiende groene heuvels en gigantische kliffen die loodrecht uit de oceaan omhoogrijzen. Het waait er altijd en het weer kan guur zijn, maar dat creëert juist die magische sfeer. You don’t go to Scotland for the weather, maar de koude stromingen stuwen wel enorm veel voedingsstoffen omhoog. Dat trekt bijna een miljoen broedende zeevogels aan.
Als je de kliffen van bijvoorbeeld Hermaness beklimt (een stevige maar prachtige wandeling), sta je tussen de kolonies. Geen enkele foto kan de intense geur en de kakafonie van al die duizenden kwetterende vogels overbrengen. En boven op die kliffen vind je de papegaaiduikers, de puffins. Dat zijn de absolute clowns van de zee. Ze zijn niet groter dan een tortelduif, waggelen als pinguïns en wonen in oude konijnenholen in de turfgrond. Als je daar rustig in het gras gaat liggen, komen ze gewoon nieuwsgierig naar je toe gewaggeld, net zoals je David Attenborough ziet doen in zijn documentaires. En als je geluk hebt, spot je langs de kustlijn tussen de kelpbedden ook nog spelende otters. Die afwisseling tussen de brute actie in het water en de pure charme op het land, dat is precies wat die snorkelreizen zo rijk maakt.”

Van de gure Schotse kliffen naar de ijskoude fjorden van Noorwegen. Daar zocht je naar de absolute toproofdieren van de oceaan: orka’s. Hoe is het om met hen in het water te liggen?
“Dat gevoel is werkelijk met geen pen te beschrijven. Aan het einde van de herfst trekt er zo’n slordige vijf miljard haring de Noorse fjorden in. Dat enorme eetfestijn trekt de grootste bijeenkomst van orka’s ter wereld aan, vaak nog vergezeld door gigantische bultruggen. Wij verbleven aan boord van de MS Sula, een omgebouwde vissersboot. Geen luxe cruise, maar heerlijke, minimalistische Scandinavische eenvoud. Benedendeks was het een soort levend Tetris om je spullen in de hutten te krijgen, maar de sfeer in de lounge en het eten uit het piepkleine kombuis maakten alles goed.
Het snorkelen zelf gebeurt vanaf een RIB. Je vaart rond tot je de massieve, driehoekige rugvinnen door het water ziet snijden. Zodra een school orka’s ontspannen oogt, manoeuvreert de schipper de boot in hun zwemrichting en klinkt het commando: ‘Go, go, go!’ Je glijdt het water in (wat bij mij de eerste keer overigens in een gigantische, onhandige plons resulteerde, weg stealth-aanpak!). En dan hang je daar, in water van een graad of acht, terwijl je lippen langzaam blauw worden van de kou. Plotseling zie je die iconische zwart-witte tekening recht onder je door glijden. Een moederorka keek me recht in de ogen aan en wilde dichterbij komen, maar het immense mannetje (die vinnen kunnen wel twee meter hoog worden) stuurde haar zachtjes weg. Er is geen enkele agressie, ze zijn puur gefocust op hun eigen missie, maar de pure kracht en intelligentie die die dieren uitstralen, dwingt diep respect af. Je voelt je op de best mogelijke manier heel erg klein.”

Je noemt de intelligentie van de orka’s. Heb je hun befaamde jachttechnieken ook kunnen observeren?
“Ja, de coöperatieve jacht van orka’s is fascinerend. Tijdens de lezingen van de expert aan boord leerden we er al veel over, maar het is nog mooier om de sporen ervan te zien. In de fjorden drijven ze de haring samen tot een compacte bal, een zogenaamde baitball. Vervolgens zwemmen er orka’s in die bal die met hun staart een harde, gerichte klap uitdelen. De haringen die daardoor verdoofd raken, worden vervolgens één voor één heel netjes opgegeten. En weet je wat het bizarre is? Ze eten de haring vis voor vis op en spugen de kop, die hoofdzakelijk uit bot bestaat, weer uit. Moet je je voorstellen: een van de meest efficiënte toproofdieren ter wereld, maar wel met onberispelijke tafelmanieren! En als de zon eenmaal ondergaat achter de besneeuwde bergen, word je aan land vaak ook nog getrakteerd op een spectaculaire show van het dansende, groen-roze noorderlicht. Het is een ijskoud avontuur dat ver buiten je comfortzone ligt, maar het laat een onuitwisbare indruk achter.”

Een heel ander uiterste is je recente reis naar Baja California Sur in Mexico, ook wel bekend als ‘het aquarium van de wereld’. Daar ging je specifiek op zoek naar mobularoggen. Hoe verschilt die ervaring van het snorkelen in het koude noorden?
“Baja is een magische plek waar de gortdroge woestijn en ruige bergen direct overgaan in een helderblauwe, warme oceaan. In het voorjaar, als het water opwarmt en er door seizoensgebonden stromingen een enorme explosie van plankton ontstaat, verzamelen zich daar duizenden Munk’s duivelsroggen (Mobula munkiana). Dit is een kleinere variant van de reuzenmanta, maar ze hebben exact dezelfde magische aantrekkingskracht.
Het zoeken naar de scholen is een vak apart. Soms zie je vanuit de boot een enorme donkere vlek onder het oppervlak bewegen, maar vaak speur je naar springende roggen. Dat zijn de zogenaamde ‘mating trains’: een vrouwtje zwemt vlak onder het wateroppervlak en maakt snelle, scherpe bochten om een partner te kiezen, terwijl een treintje mannetjes haar op de voet volgt en acrobatische sprongen boven het water maakt om indruk te maken. De gigantische school volgt daar vlak achter.”
En hoe is het om tussen zo’n ‘wolk’ van duizenden roggen te zweven?
“Het is pure poëzie onder water. Het water is heerlijk warm, het zicht is soms wel dertig meter en de zonnestralen snijden prachtig door het oppervlak heen. Als je de school nadert, moet je eerst heel rustig aan het oppervlak blijven hangen zodat ze aan je aanwezigheid kunnen wennen. Als je te snel beweegt of te dichtbij wilt komen, straft de school dat meteen af: in een oogwenk spat de hele groep uiteen. Maar als je je rust bewaart, glijden ze in perfecte synchroniciteit in slow-motion onder je door. Op een gegeven moment accepteert de school je aanwezigheid en zwem je midden tussen de roggen. Het is alsof ze je heel even opnemen in hun wereld. Dat geeft een kick die onbeschrijfelijk is.”

Baja California Sur bleek overigens nog meer verrassingen in petto te hebben, want ook daar doken plotseling orka’s op?
“Ja, dat was de ultieme bonus! De gidsen probeerden de verwachtingen laag te houden, want de natuur laat zich niet regisseren. Maar als de schipper plotseling vol gas geeft en er hectisch over de boordradio wordt gesproken, weet je dat er iets bijzonders aan de hand is. We hebben de orka’s daar twee keer gezien. De eerste keer waren ze actief aan het jagen op de mobula’s. Het water kookte en borrelde werkelijk aan alle kanten. De tweede keer mochten we het water in toen de groep rustig voorbijzwom. Om die toproofdieren nu eens in helder, warm water recht op je af te zien komen... magnifiek!

En als de roggen of orka’s er een dagje niet zijn, ga je gewoon snorkelen met de lokale zeeleeuwenkolonies. Die zijn ongelooflijk speels en nieuwsgierig. Je moet alleen een beetje oppassen voor de grote stier. Als die bellen begint te blazen of onder water begint te blaffen, is het tijd om heel snel een stukje verderop te gaan snorkelen. Oh en ik ben er ook achter gekomen dat je in de visserijhaventjes moet oppassen met het wiebelen van je vingers onder water naar pelikanen. Voor ik het wist, zat ik tussen tientallen hongerige vogels. Ik denk dat ik een van de weinige mensen op aarde ben die kan zeggen dat hij in zijn oor is gebeten door een pelikaan!”

Je foto’s zijn niet alleen prachtig om naar te kijken, er zit ook een duidelijke missie achter. Wat hoop je met je presentatie op Duikvaker te bereiken?
“Mijn doel met onderwaterfotografie is heel simpel: als mijn beelden op wat voor manier dan ook kunnen bijdragen aan de bewondering en de bescherming van de onderwaterwereld, dan ben ik gelukkig. Meer is het niet, maar ook zeker niets minder. Ik wil de bezoekers op Duikvaker laten zien dat de barrière om deze magie te ervaren veel lager is dan men denkt. Je hoeft geen ingewikkelde duikopleidingen te voltooien of met loodzware uitrustingen te zeulen om oog in oog te staan met de wildste geheimen van de oceaan. Met een eenvoudige snorkelset ligt er een wereld vol avontuur, adrenaline en poëzie aan het oppervlak op je te wachten. Kom kijken, laat je inspireren en spring vooral zelf eens het water in!”

Peter de Maagt spreekt op Duikvaker om 15:00 uur op Stage 1 over zijn snorkelavonturen met grote en charismatische zeedieren.
Snel overzicht
- Wat
- Presentatie van onderwaterfotograaf Peter de Maagt over snorkelen met orka's, Jan-van-genten en mobularoggen, met een interview in aanloop naar de beurs.
- Wanneer
- Tijdens Duikvaker 2027, om 15:00 uur.
- Waar
- Stage 1 op Duikvaker. Bestemmingen in het verhaal: Shetlandeilanden, Noorse fjorden en Baja California Sur (Mexico).
- Wie
- Onderwaterfotograaf Peter de Maagt, voorheen hardcore duiker.
- Waarom
- Hij wil laten zien dat de drempel om de onderwaterwereld te ervaren lager is dan men denkt, en bijdragen aan bewondering en bescherming ervan.
- Hoe
- Met alleen duikbril, snorkel en vinnen, vanaf bootjes en RIB's, gecombineerd met tijd op het land.
Belangrijkste Feiten
- Peter de Maagt spreekt om 15:00 uur op Stage 1.
- Het is deel twee van een eerdere snorkelpresentatie.
- Jan-van-genten duiken met bijna 100 kilometer per uur het water in.
- Bij Noss op de Shetlandeilanden zitten bijna een miljoen broedende zeevogels.
- Naar de Noorse fjorden trekt zo'n vijf miljard haring.
- Het water in de Noorse fjorden is ongeveer acht graden.
- In Baja California Sur snorkelde hij met Munk's duivelsroggen en orka's.
- Het zicht in Baja is soms dertig meter.
Veelgestelde vragen
Wanneer en waar spreekt Peter de Maagt op Duikvaker?
Wanneer en waar spreekt Peter de Maagt op Duikvaker?
Waarom is Peter de Maagt van duiken naar snorkelen overgestapt?
Waarom is Peter de Maagt van duiken naar snorkelen overgestapt?
Waar kun je snorkelen met orka's?
Waar kun je snorkelen met orka's?
Hoe snorkel je met mobularoggen in Mexico?
Hoe snorkel je met mobularoggen in Mexico?
Wat gebeurt er als je snorkelt bij Jan-van-genten op de Shetlandeilanden?
Wat gebeurt er als je snorkelt bij Jan-van-genten op de Shetlandeilanden?
Trefwoorden
- snorkelen met orka's
- Peter de Maagt
- onderwaterfotograaf snorkelen
- snorkelen Shetlandeilanden
- snorkelen met mobularoggen
- orka's Noorwegen snorkelen
- snorkelreizen
- lezing Duikvaker
